2/24/2010

Μια ενδιαφέρουσα απόψη για τη συμπεριφοριστική ψυχολογία

Πρόσφατα διάβασα μια ενδιαφέρουσα άποψη για τη συμπεριφοριστική ψυχολογία στο ενδιαφέρον βιβλίο Πλάτωνας όχι Πρόζακ του ΛΟΥ ΜΑΡΙΝΟΦ.
Η συμπεριφοριστική ψυχολογία, με την κύρια προσέγγισή της ερέθισμα – αντίδραση, θεωρεί ένα άτομο σαν μηχανή ρυθμισμένη ή προγραμματισμένη για αρκετά επιθυμητά αποτελέσματα. Απλά χρειάζεται να βρούμε και να χρησιμοποιήσουμε το κατάλληλο ερέθισμα. Πολλά όμως αποκρύπτονται από αυτή την παύλα ανάμεσα στο ερέθισμα και την αντίδραση. Όλα τα σημαντικά μέρη της ανθρώπινης φύσης παραλείπονται όταν περιορίζουμε όλες τις ενέργειες σε ένα απλό αίτιο και αποτέλεσμα. Είμαστε σίγουρα κάτι περισσότερο από το σύνολο των αναμενόμενων αντιδράσεών μας.
Όμως αν η πρόκληση μιας πράξης είναι καθαρά θέμα του κατάλληλου ερεθίσματος, τότε οι άνθρωποι περιορίζονται στο να κάνουν τα πάντα για να ανταμειφθούν ή για να αποφύγουν την τιμωρία. Υπό αυτές τις συνθήκες υπάρχει κάτι που να μπορεί να χαρακτηριστεί καλή πράξη; Θα ήταν δυνατό κανείς να κάνει το σωστό απλώς και μόνο επειδή είναι σωστό και να μην κάνει το λάθος επειδή απλώς και μόνο είναι λάθος;
Οι συμπεριφοριστές θα έλεγαν ότι εάν ασκούσαν επάνω μας ένα δυσάρεστο ηλεκτροσόκ κάθε φορά που βοηθούσαμε μια γηραιά κυρία να διασχίσει το δρόμο, σύντομα θα σταματούσαμε τη συνήθεια του καλού Σαμαρείτη. Επίσης, υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να μας κάνουν να τη σπρώχνουμε κάθε φορά που περνάμε από δίπλα της στο δρόμο αρκεί να μας έδιναν την κατάλληλη ανταμοιβή κάθε φορά που το κάναμε. Έτσι κάνουν τους ανθρώπους να φαίνονται ρηχοί, αγνοώντας την πλούσια εσωτερική διανοητική μας ύπαρξη. Είμαστε πολύ πιο ποικίλοι και περίπλοκοι από τα ποντίκια που συνεχίζουν να πιέζουν το μοχλό με μανία το μοχλό που συνήθως τους παρέχει τροφή αρκετό καιρό αφού έχει σταματήσει να έρχεται η ανταμοιβή. (Βέβαια όλοι έχουμε τις στιγμές μας που δε συμπεριφερόμαστε πιο έξυπνα από τα ποντίκια, μα αυτό είναι μια άλλη ιστορία).
Ένα από τα ανθρώπινα χαρίσματα είναι η δυνατότητα να παρέχουμε τα δικά μας εσωτερικά ερεθίσματα. Μερικές φορές υποσχόμαστε στον εαυτό μας ένα παγωτό μετά από κάποια δυσάρεστη δραστηριότητα, και έτσι χρησιμοποιούμε αυτά που μάθαμε από τους συμπεριφοριστές ψυχολόγους. Μπορούμε όμως να δώσουμε στον εαυτό μας ως κίνητρα την τιμή, το καθήκον ή την υποχρέωση θέματα με τα οποία έχουν ασχοληθεί οι φιλόσοφοι, αλλά βρίσκονται πέρα από το φάσμα της πειραματικής ψυχολογίας.

2 σχόλια:

  1. Ωραίες σκέψεις,σωστοί προβληματισμοί...προτάσεις να υποθέσω ότι είναι οι τελευταίες;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Kαλά λένε ότι'' ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται΄΄
    Αυτά τα μαλλιά είναι δε τόσα πολλά οσα και ο αριθμός τους (φαντάσου τον αριθμό τον τριχών μας στο κεφάλι και συμπέρανε).
    Ας ξεκινήσεις απο το πολύ πρωι που τα γνωστα ρηχά τραγούδια του πρωινού ξυπνητηριού έγιναν ''Δραπετσωνα'' και ΄΄Κανε υπομονη και ο ουρανος νθα γίναι πιο γαλανος΄΄.
    Στο αμάξι για τη δουλειά το ραδιόφωνο αντικατέστησε τις προβλεψεις της ημέρας, τα γνωστα ωροσκόπια που μας έφιαχναν τη διαθεση με τους συνδιασμούς του τίποτα ,με ειδήσεις πολιτικές και πολιτικές και πολιτικές. Μάθαμε ονόματα πολιτικών, οικονομικούς όρους που αγνοούσαμε,παιχνίδια με τα συμφέροντα και το χρήμα που ούτε καν φανταζόμασταν και αρχίσαμε να κάνουμε τάματα σε άγιους για να μην χρεοκοπήσουμε. Στα ενδιάμεσα οι διαφημήσεις μας παρακινούν να ανασύρουμε τα βελονάκια για να πλέξουμε παλιές δαντέλες που μας προτείνουν ξεχασμένα περιοδικά της κόρης της Βέφας.
    Στη δουλειά οι συνάδελφοι στα κενά ανάμεσα στη δουλειά σου μιλουν για σαββατόβραδα με πίτσα και DVD (που ταβέρνα ή διπλό ποτό ).Ακόμη και η εκκλησία αρχίζει να γεμίζει στις λειτουργίες της(λες να την θεωρούμε ανέξοδη διασκέδαση και αυτή?)
    Τελευταία γεμίζουν οι φοιτητικες λέσχες με πεινασμένα σταμάχια νεαρών που σαν να ξύπνησαν νωρίς πριν το μεσημέρι για να προλάβουν το 1-3μμ της κουζίνας των εκπαιδευτικών μας ιδρυμάτων.Ποτά, τσιγάρα, βενζίνη ,σουπερ μάρκετ έγιναν απαγορευμένες λεξεις μια και στο άκουσμα τους πυροδοτείται καταθλιψη.
    Στη Θεογονια ο Ησιοδος βάζει τους θεους του Ολύμπου (οι σημερινοι ελληνες ) να παλεύον με Γίγαντες και Τιτάνες(βάλε οποιους θες στην παρένθεση)
    Τα μαλλιά μας τώρα που πνιγόμαστε θα μας σωσσουν ή ειναι και αυτα βαμενα ξανθά και γιναν άχυρα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή